18 - 11 - 2026
Zimowa, fruwająca atrakcja w ogrodzie – polskie sikorki lęgowe
Fot. Pixabay

Zimowa, fruwająca atrakcja w ogrodzie – polskie sikorki lęgowe

To nieco zagadkowe stwierdzenie dotyczy naszych fruwających bywalców, bytujących przez cały rok w lasach, ogrodach, sadach i parkach. Dość łatwo jest je zaobserwować zwłaszcza zimą, kiedy wśród zarośli drzewiastych poszukują pożywienia, m.in. zimujących form owadów i zamrożonych owoców. Latem w ich menu dominują jednak owady, w każdej postaci. Nie łowią w locie, lecz zdobywają z powierzchni roślin. W systematyce biologicznej należą do królestwa zwierząt, gromady ptaków , rzędu wróblowe, podrzędu śpiewające i rodziny sikor. Wszystkie gatunki są u nas prawnie chronione. Czytaj w Lider Biznesu Ogród.

 

Na świecie sklasyfikowanych jest ok. 60 gatunków sikor, z czego 6 (7) można spotkać w Polsce. Sześć z nich zaliczanych jest u nas do ptaków lęgowych, a jeden – sikorka lazurowa – do tzw. grupy zalatujących. Jej obecność odnotowuje się jednak bardzo sporadycznie i tylko w niektóre lata, jako gość zimowy.

 

Sikory to ptaki niewielkie, wielkości wróbli. W porównaniu do większości ptaków latają dość słabo, dlatego chętnie bytują na terenach zadrzewionych i zakrzewionych. Są bardzo ruchliwe, mają krótki, stożkowaty dziób. Są też dość żarłoczne, a w poszukiwaniu pożywienia zaglądają niemal w każdą szczelinę kory pni i gałęzi drzew.

 

Gnieżdżą się zwykle w dziuplach o niewielkich otworach wlotowych. Sikora uboga i czubatka może wykuć ją sobie same w zmurszałych pniach i konarach drzew. W ogrodach i parkach można niekiedy spotkać gniazda sikor także w innych osłoniętych i ukrytych miejscach. Ich jaja są białe z drobnym czerwono-fioletowym nakropieniem.

 

Sześć „naszych” sikor

 

Obserwując bezlistne zimą zadrzewienia w parkach i ogrodach łatwo jest zaobserwować ruchliwe i dość głośne sikorki. Warto więc także umieć rozpoznać tych pożytecznych gości. Poniżej prezentujemy ich podstawowe cechy rozpoznawcze. Pominiemy jednak w tym zestawieniu gatunek u nas wyjątkowo rzadki, chociaż o wdzięcznej nazwie – sikorkę lazurową.

 

Sikorka bogatka

 

To największa z krajowych sikor, wielkości dorosłego wróbla domowego. jej wierzch głowy, podgardle, pas na piersi i podbrzuszu (tzw. krawat) są czarne, z granatowym połyskiem. Policzki ma białe, grzbiet i ramiona oliwkowe, dolną część grzbietu i tył podbrzusza niebiesko-szare, a pozostałe partie piersi i brzucha są żółte. Na skrzydle widoczna jest też żółtawa pręga na sino-szarych piórach.

 

 

Sikora modra

 

Jest nieco mniejsza od bogatki i w tej rodzinie zalicza się ją do najbardziej napastliwych gatunków. To też najładniej upierzona z naszych sikor. Wierzch głowy (tzw. beret) ma jasnoniebieski i jest biało obramowany. Czoło, brew i policzki są białe, gardziel czarna, a na karku widać jasną plamę. Większość piór tułowia ma kolor niebieskawo-oliwkowy. Spód ciała jest żółty, z czarną, środkową smugą na podbrzuszu.

 

 

Sikora uboga

 

Jest nieco mniejsza od wróbla i, jak głosi jej nazwa, najskromniej ubarwiona wśród naszych sikor. Wierzch ciała, skrzydła i ogon są szaro-brązowe. Głowa aż poniżej linii oka czarna, z ciągnącą się na grzbiet ciemną smugą. Na szarej gardzieli ma małą, czarną plamkę. Policzki są białe, a szyja szara. Wśród sikor jest gatunkiem najbardziej roślinożernym.

 

 

Sikora czubatka

 

Jest tylko nieco mniejsza od wróbla. Łatwa do rozpoznania, zwłaszcza po charakterystycznym, sterczącym czarnym, piórowym czubku na głowie, które mają delikatne białe obramowanie. Głowa i boki szyi ma białe, podgardle z poprzeczną poprzeczką i półkolistą smugą na policzku są czarne. Wierzch ciała i ogon brunatno-szary, a skrzydła szaro-brązowe, od spodu brudnobiałe. W przeciwieństwie do sikorki ubogiej, jest głównie owadożerna.

 

 

Sikora czarnogłowa

 

Upierzenie podobne do sikorki ubogiej. Jej czarne pióra na głowie mają jednak większy zasięg – przechodzą aż na kark, podgardle i nie mają połysku. Policzki ma białe, a boki brzucha szaro-żółte.

 

 

Sikora sosnówka

 

Jest najmniejsza z naszych sikor i bardzo ruchliwa. Wierzch głowy, szyja i kark jest czarny, a policzki, bok szyi, plama na karku i piersi – białe (u młodych osobników pierś żółta). Reszta wierzchu ciała jest popielata, spód brudnobiały, a lotki i ogon szare. Na skrzydłach ma dwie jaśniejsze przepaski. Sosnówka preferuje zadrzewienia iglaste. Ciekawym jej upodobaniem jest ukrywanie w różnych miejscach nadmiaru pożywienia – niezjedzonych nasion z szyszek sosnowych i świerkowych.

 

Janusz Biernacki – Lider Biznesu Ogród
Dziennikarz i praktyk. Wieloletnie doświadczenie w renomowanych tytułach rolniczo-ogrodniczych o zasięgu ogólnokrajowym.
przeczytaj inne artykuły tego autora
Wydrukuj
Zobacz podobne:

Inni przeczytali również: