Zgromadzona w kompostowniku materia organiczne podlega podobnym procesom przemiany mikrobiologiczno-chemicznej, jak w glebie. Zdecydowana jej większość, bo ok. 75% podlega mineralizacji, a pozostałe ok. 25% humifikacji. Obie formy wnoszą do pozyskiwanego kompostu cenne składniki.
Z pierwszej uwalniane są z materii organicznej przede wszystkim łatwo przyswajalne podstawowe składniki mineralne, tj. N, P, K, Mg czy Ca. Humifikacja dostarcza natomiast glebie bardzo cenne związki humusowe, w tym kwasy fulwowe i huminowe. To z nich, po wielu latach kolejnych przemian – zwykle to kilka dziesięcioleci – powstaje trwała próchnica, najcenniejszy składnik gleb.
Aby materia organiczna rozkładała się w sposób korzystny dla żyzności i właściwości gleby i podłoża, trzeba odpowiednio sterować tym procesem. Służą do tego specjalne dodatki, tj.:
Produkty rynkowe przyspieszające rozkład materii organicznej zawierają zwykle:
Każdy z tych komponentów jest potrzebny i zalecany do stosowania, trzeba jednak znać ich rolę w kompostowniku oraz termin i aplikowaną dawkę. Azot przyspiesza mineralizację materii organicznej – stanowi też budulec ciała mikroorganizmów. Jednak podany w zbyt dużej dawce sprzyja procesowi gnicia (rozkład w warunkach beztlenowych) i powstawania niekorzystnych dla gleby i jej życia biologicznego związków.
Wolniejszy w działaniu jest wapń, ale jego cenną rolą jest sprzyjanie procesowi humifikacji i ograniczaniu gnicia resztek roślinnych. Ogranicza natomiast zawartość N w podłożu. Mączka bazaltowa, zawierająca głównie K i Si, poprawia aktywność mikrobiologiczną w kompoście, podwyższa jego odczyn oraz niweluje nieprzyjemny zapach.
Z kolei biododatki do kompostującej materii organicznej zawierają zarówno gotowe szczepy grzybów i bakterii oraz wyciągi roślinne, np. z alg morskich sprzyjające mineralizacji i humifikacji. Oferta rynku w każdym z tych dodatków jest dość obszerna.
Premiera listy 500 roślin rekomendowanych do miast podczas targów ZIELEŃ TO ŻYCIE 2026
Zgodnie z przepisami środowiskowymi można do tego celu przeznaczyć:
Jako wkładu należy natomiast unikać m.in. liści dębu, olchy i orzecha włoskiego, oraz igieł i pędów cisa, które zawierają szkodliwe dla roślin i ludzi związki chemiczne. Trzeba też mieć na uwadze, że wybrane komponenty na kompost nie powinny być zainfekowane przez chorobotwórcze dla roślin patogeny. Z kolei chwasty – powinny być pozbawione nasion, które przez wiele lat zachowują swoją żywotność, nawet w trakcie kompostowania.
Zapewnienie prawidłowego przebiegu procesu kompostowania można osiągnąć m.in. poprzez:
Gotowy i dobrze przerobiony kompost jest bardzo dobrym użyźniaczem gleby oraz komponentem poprawiającym jej właściwości fizyczne i chemiczne.
